الشيخ السبحاني
113
قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)
ارتباط آيههاى هشتم و نهم با آيات ديگر چگونه است ؟ با اين كه هدف آيه تحريك به انفاق و نيكوكارى است ؛ ولى از آن جا كه بايد سرچشمهء انفاق ، ايمان به خدا و پيامبر او باشد ، در آيههاى هشتم و نهم به دلايلى كه پايههاى ايمان به خدا را تحكيم مىنمايد ، اشاره نموده است . براى اثبات صانع و ايمان به خدا ، از نداى فطرت استمداد جسته و مىگويد : « وَقَدْ أَخَذَ مِيثاقَكُمْ » يعنى من از شما پيمان براى خداشناسى گرفتهام و فطرت شما را با روح خداشناسى خميره كردهام . به طور مسلم اين پيمان ، پيمان زبانى و كتبى نيست بلكه پيمان فطرى و تكوينى است و بالطبع هر انسانى ، بىاختيار متوجه خدا بوده و هست و روح توجه به آفريدگار در طول قرون در انسان تجلياتى داشته است و يك مطلب تا ريشهء عميقى مانند فطرت نداشته باشد محال است تا اين اندازه ادامه پيدا كند و اگر خداشناسى از امور عادى « 1 » و اجتماعى بود با تحولات امم دستخوش تحول و تبدل مىگشت . آيهء نهم مىگويد : براى اثبات رسالت پيامبر اسلام كافى است كه به قرآن او توجه كره و آيات آن را بررسى نماييد . يك بررسى اجمالى كافى است كه اثبات كند اين كتاب ، برنامه الهى و آورندهء آن يك انسان است بر اين اساس ، ارتباط اين دو آيه با ماقبل و مابعد ، روشن است .
--> ( 1 ) . . براى توضيح بيشتر در شناسايى مميزات و خصوصيات امور فطرى و عادى ر . ك : جعفر سبحانى ، نقش ايمان در اجتماع .